Кој ги промовира и унапредува ООР?

Иако ООР имаат академски и истражувачки историјат, нивните принципи се најпрецизно дефинирани од страна на ООН и УНЕСКО, кои имаат цел пошироко да ги промовираат предностите и придобивките од нив. Целта е да се олесни пристапот до средствата за едукација и да се надмине јазот помеѓу богатите и сиромашните земји, и слоеви во самите земји. Правото на образование и достапност до средствата за едукација е едно од најважните права на човекот за кое општествата мора да водат грижа. Покрај Обединетите нации и УНЕСКО, некои од поголемите подржувачи на активностите во прилог на ООР се „Организацијата за економски развој и соработка“ (OECD), голем број престижни универзитети, помеѓу кои и споменатиот „MIT“ и многу други. [Прочитај повеќе…]

Какви се состојбите во Македонија?

Покрај технологизацијата на училиштата и другите образовни институции, во Република Македонија присутни се одредени активности и проекти кои ги допираат идеите и концептите на ООР. Еден од нив е проектот за бесплатни учебници кој се одвива од учебната 2009/2010. Сепак, овие активности наидуваат на низа проблеми, а се забележува и недоволна координираност на државата, невладиниот сектор и меѓународните организации и фондации за да активностите овозможат побрза реализација на „отвореното образование“. [Прочитај повеќе…]

Каде е границата помеѓу слободни информации и заштитени авторски содржини?

Интернетот е огромна ризница на информации и содржини од секаков тип. Колку и да се лесно достапни овие информации, повеќето од нив не можете да ги користите слободно, а тоа да биде легално или без одредени ограничувања. Причината за ова се важечките авторски права кои стриктно одредуваат како можат да се користат содржините од интернет и кои содржини не смеат да се умножуваат и дистрибуираат. Сликите, фотографиите, видео материјалите, аудио записите, и така натаму, во најголем број се покриени со авторски права кои оневозможуваат легално да ги менувате или прилагодувате за ваши потреби, да ги делите на своите ученици и слично. За овие содржини мора да се бара дозвола или да се плати одреден надомест. Слична е состојбата и проблемите со печатените материјали. [Прочитај повеќе…]

Отворените образовни ресурси како дел од отвореното движење

Во текот на 20-от век се појавија многу „отворени“ филозофии и модели на кои им се заеднички желбата за слободно споделување, спречувањето на создавањето дупликати, избегнувањето рестриктивни авторски права, промоцијата на економска ефикасност и зголемувањето на пристапот до засегнатите страни. [Прочитај повеќе…]

„Криејтив комонс“ и отворените образовни ресурси

Светските искуства покажуваат дека со постапни законски подобрувања и рилагодувања, можно е да се помират и координираат овие два навидум непомирливи пола, т.е. слободната дистрибуција и заштита на авторското право. Како пример за една од поуспешните формули е  системот на лиценци уреден  од страна на „Creative Commons“ (www.creativecommons.org), а кој се применува и во Македонија (http://cc.org.mk/). „Криејтив комонс“ пак, го подразбира слободното користење на т.н. Криејтив комонс лиценци од страна на уметниците, авторите, развивачите, кои сакаат дел од своите авторски права да ги задржат за себе, а дел да ѝ ги остават на публиката, на тој начин стимулирајќи поголема промоција и корисност на делумно заштитените дела. Вака гледано, јасна е поврзаноста помеѓу филозофијата на која се базираат ООР и Криејтив комонс. Тие не само што концепциски се доближуваат, туку и меѓусебно соработуваат. [Прочитај повеќе…]

Каде се наоѓа Криејтив комонс во светот на авторските права?

Лиценците „Криејтив комонс“ се наоѓаат помеѓу целосно заштитените авторски права и јавниот домен, во кој пак, спаѓаат делата кои можат да се користат без никакви ограничувања и услови. Наоѓајќи се некаде на средина, овие лиценци овозможуваат заштита на авторските дела од  непосакувани употреби, додека истовремено ја поттикнуваат соработката, надградувањето на знаењата, креативноста и обемот на достапни содржини на интернет воопшто. Вака имаат полза и споделувачите и оние за кои се споделува.

[Прочитај повеќе…]

Како функционира Криејтив комонс?

Доколку сте автор на некое дело и сакате да го објавите под Криејтив комонс лиценца, треба да појдете на creativecommons.org/choosе и да одговорите на краткиот прашалник, врз основа на кој ќе ви се генерира код, кој потоа  треба да го вградите во вашиот сајт, презентација, документ… Целата постапка се одвива на интернет и одзема неколку минути. [Прочитај повеќе…]

Соработката помеѓу отворените образовни ресурси и отворениот пристап

И отворените образовни ресурси и отворениот пристап се базираат на принципот на отвореност, односно достапност и слободна употреба на материјали кои се важни во образовната и во истражувачката дејност. Отворениот пристап поконкретно се залага за продукција на високо квалитетни истражувачки материјали и нивно споделување со цел напредок на научната дејност во целост. [Прочитај повеќе…]

Кои се предностите од примена на отворениот пристап?

  • Литературата со отворен пристап е високо квалитетна и работена по стандарди.
  • Отворениот пристап е компатибилен со печатеното издаваштво. Тој се однесува на онлајн слободен пристап до литература од научно-истражувачки списанија, без да ја исклучува можноста за наплатување на пристапот до истите материјали во печатена форма. [Прочитај повеќе…]

Отворен код, слободен софтвер и отворени образовни ресурси

Софтверот со отворен код (Open source software) подразбира достапност на кодот кој е развиен од страна на програмерите и слобода за негово прилагодување и менување од страна на други програмери. Развивачите на ваков софтвер веруваат дека дозволувајќи им на сите кои сакаат да направат некаква промена на кодот, овозможуваат на долг рок апликацијата да стане покорисна и со многу помалку грешки во работата. [Прочитај повеќе…]